Kracht van het volk

Hoe individuen of een grote groep mensen op een onconventionele manier ijveren voor een betere wereld.

In 2015 stond de wereld opnieuw voor grote uitdagingen: miljoenen mensen op de vlucht, terreuraanslagen in verschillende landen, schijnbaar onoplosbare problemen, zoals de opwarming van de aarde, honger of armoede. De tijd leek na sommige gebeurtenissen even stil te staan. Na een eerste schok kwam er bij momenten een bijzonder veerkrachtig signaal van onderuit: de kracht van het volk.

Hashtags

Op 7/1 vielen moslimextremisten de redactie van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo binnen en vermoordden er 12 mensen. Via sociale media regende het steunbetuigingen aan de nabestaanden van de slachtoffers. Ook de roep om vrijemeningsuiting klonk bijzonder luid. De aanval was immers gericht tegen een magazine dat geen blad voor de mond nam en vooral van zich liet spreken door de beruchte Mohamedcartoons.

De dagen na de aanslag werden massaal foto’s en cartoons gedeeld, vaak met een pen als symbool van vrijheid. Hét teken van solidariteit werd echter de uitdrukking #jesuischarlie. Ook onze eigen nieuwsdienst bleef bij deze gebeurtenissen niet onbewogen. Journalist Rudi Vranckx riep mensen met tekentalent op om 1.000 cartoons te laten verschijnen, “want extremisten hebben geen gevoel voor humor”.

De VRT-nieuwsdienst wekte #jesuischarlie tot leven in een groepsfoto.

Een maatschappelijk debat rond seksisme en seksuele intimidatie: ook daarvoor werden de 140 tekens op Twitter gebruikt in 2015. Journaliste Inke Hutse bond de kat de bel aan in een artikel voor Charlie Magazine. Ze getuigde openlijk over de vele momenten waarop ze te maken kreeg met intimidatie.

Hutses artikel maakte de tongen los: op enkele dagen tijd verschenen er via #wijoverdrijvenniet duizenden reacties van vrouwen én mannen. Velen herkennen zich in de verhalen, anderen wisselen van gedachten of uiten hun gevoelens. Seksisme bleek anno 2015 nog bijzonder aanwezig.

T

Hopelijk is mijn generatie degene die dit niet meer ok vindt #wijoverdrijvenniet

@vicwou (Victor Wouters, 15j)

Een betoging hoeft niet per se plaats te vinden op straat. Stand-upcomedian Wouter Deprez wilde aan de vooravond van de grote klimaatconferentie in Parijs zijn ongenoegen uiten over het uitblijven van een Belgisch klimaatplan. Het verhoogde terreuralarm maakte echter elke vorm van samenscholing of groepsprotest onmogelijk. Dan moest de actie maar gebeuren vanuit de huiskamer, redeneerde Deprez.

Jong en oud voert actie thuis · 0:52

29/11/2015 gaat daarom de geschiedenisboeken in als de dag van het eerste thuisprotest in België. Het opzet is eenvoudig: actievoerders delen via sociale media met de hashtag #wearemarching het beeld van hoe ze thuis actievoeren voor de bescherming van onze planeet.

Leerlingen bouwen zelf hun school · 1:52

Wat te doen als je een nieuwe school wil bouwen, maar daar het budget niet voor hebt? Een schooldirecteur in Wetteren nam “de kracht van het volk” wel heel letterlijk. Hij zette zijn eigen leerlingen in bouwkundige richtingen aan het werk. Zo konden ze praktijkervaring opdoen in een vertrouwde context én werd er een mouw gepast aan het gat in de schoolbegroting. Een win-winsituatie.

Koelkastman geeft overschotjes weg · 2:09

Een wereldprobleem aanpakken op een ludieke manier: dat deden 5 studenten van de Karel de Grote-hogeschool met hun “freego”. Ze plaatsten op hun campus een koelkast met gratis, zelfbereide maaltijden. Op die manier willen ze hun steentje bijdragen aan de armoedebestrijding én tegelijk een alternatief bieden voor het weggooien van voedseloverschotten. Twee vliegen in één klap: zowel honger als verspilling wordt aanpakt. De Antwerpse studenten haalden hiervoor de mosterd bij een Gentenaar, die gratis afhaalmaaltijden aanbood in een koelkast voor de deur. Al was het niet voor iedereen duidelijk wat er gratis mee te nemen viel…

crowdfunding

Veel mensen die elk een klein bedrag doneren om met een groot totaalbudget een project te realiseren.

Tegen de kracht van de natuur valt weinig te beginnen, al bewijzen sommige projecten het tegendeel. De Nederlander Boyan Slat verbaasde vorig jaar vriend en vijand met zijn eenvoudig idee om plastic uit de oceanen te filteren. Via crowdfunding haalde hij begin dit jaar het nodige budget op: 2 miljoen dollar. Slats droom wordt volgend jaar werkelijkheid. De eerste drijvende installatie, die de natuurlijke zeestromingen gebruikt om plastic uit het water te filteren, wordt volgend jaar gebouwd tussen Japan en Zuid-Korea.

De Brit Tom Feeney kwam op het idee om de schulden van Griekenland mee af te betalen. “Een financiële injectie door het volk voor het volk”, zo omschreef hij zijn crowdfundingsactie. Bijna 109.000 Europeanen deden een duit in het zakje. Elke vrijgevige schenker kreeg voor een vast bedrag iets in ruil: van een postkaart van de Griekse premier Tsipras (3€) over een Griekse salade (6€) tot een fles ouzo (10€) of wijn (25€). Feeney mikte met zijn actie op een opbrengst van 1,6 miljard euro, het bedrag dat Griekenland verschuldigd is aan het IMF. Op ruim een week tijd haalde hij bijna 2 miljoen euro op.

Help de vluchtelingen

Parallel met de vluchtelingenstroom kwam er in Europa een golf aan solidariteitsacties op gang. Privé-initiatieven, groot en klein, los van bestaande organisaties: veel mensen wilden “iets” doen voor de vluchtelingen.

De noodcamping in het Maximiliaanpark bij het Noordstation in Brussel werd overspoeld door mensen die kleding, dekens, eten en speelgoed kwamen brengen. Tientallen vrijwilligers hebben hun steentje bijgedragen in de dagelijkse werking van de kampplaats. 1.000 gezinnen hebben zich kandidaat gesteld om als pleeggezin een niet-begeleide minderjarige vluchteling op te vangen.

Schrijver Jeroen Olyslaegers en activist Peter Terryn lanceren in volle festivalzomer de oproep om geen kampeerspullen achter te laten op het festivalterrein. Via een Facebookpagina kon iedereen na Pukkelpop zijn kampeergerief of andere spullen schenken aan de vluchtelingen in Calais. Hun oproep kon op veel bijval rekenen. De indrukwekkende afvalberg op de festivalcamping werd tegelijk nét iets kleiner.

Meter helpt Halima bril kopen · 1:53

In het Duitse dorpje Jugenheim gingen vrijwilligers nog een stap verder. Met de actie “Willkommen in Dorf” willen ze vluchtelingen écht een warm welkom geven. Nieuwkomers worden er bij hun dagelijkse bezigheden intensief begeleid door een Duitse peter of meter.