Een nieuw politiek jaar, hetzelfde gekibbel

Zeg nu nog eens dat er geen continuïteit in de vaderlandse politiek zat. Het afgelopen 2015 begon net zoals 2014 geëindigd was: met gekibbel onder de Vlaamse meerderheidspartijen.

Twee jaar geleden was de term 'taxshift' nog ondoorzichtig Wetstraatees, het taaltje van de subcultuur rond de Zestien. Maar in 2015 werd het zo’n explosieve frase dat je die maar hoefde uit te spreken of de boel stond op stelten.

Eind goed, al goed? In augustus kwam de regering met een akkoord naar buiten en halverwege december legde minister van Financiën Johan Van Overtveldt teksten neer in het parlement.

Maar als u ons een gokje permitteert: écht goed komt het nooit. Daarvoor werden het voorbije jaar te veel lijstjes gepubliceerd met hoeveel honderden euro's u nu precies gaat verliezen (of winnen, naargelang de bron) door deze belastingverschuiving.

Als er uit dit voorbije jaar één politieke conclusie getrokken mag worden, dan wel deze: de links-rechtstegenstelling is terug springlevend. (Al was dat natuurlijk al zo na de hete herfst van 2014).

Het zorgde hoe dan ook voor een weinig verheffend beeld van de vaderlandse politiek. Zozeer zelfs dat het bon mot van Groucho Marx in gedachten kwam.

"

Politics is the art of looking for trouble, finding it everywhere, diagnosing it incorrectly and applying the wrong remedies.

Groucho Marx

Quid CD&V?

Zelfs binnen de regering was het het hele jaar jaar links tegen rechts. In de rode hoek: CD&V en (in minder mate) MR. In de blauwe hoek: N-VA en Open VLD. Met CD&V-vicepremier Kris Peeters - de voormalige baas van middenstandsorganisatie Unizo - als de onwaarschijnlijke belangenbehartiger van ACW en ACV.

Kris Peeters bleef zich maandenlang verzetten tegen de plannen van zijn partners ter rechterzijde. Die vermogenswinstbelasting, weet u wel, of rijkentaks. Dat veroorzaakte grote ergernis bij zijn partners.

Tot partijvoorzitter Wouter Beke vond dat het welletjes was. In augustus schreeuwde hij van de daken dat hij "honderd procent" achter de taxshift stond. Waarmee hij in eenzelfde beweging Kris Peeters terugfloot en iedereen duidelijk maakte wie de plak zwaait bij de christendemocraten: hijzelve.

Wouter Beke geeft toe dat hij moet inbinden · 1:03

Tegelijkertijd gaat het verzet van CD&V over meer dan politiek alleen. De christendemocraten hadden het niet makkelijk om de hegemonie van de N-VA te aanvaarden. Geen minister-president meer voor CD&V, en niet langer de grootste Vlaamse partij in de federale regering.

Dat steekt, zo leid je af uit de woorden van Eric Van Rompuy. “De arrogantie van de N-VA neemt met de week toe”, klaagde hij op Sinterklaas. Het was mààr Eric Van Rompuy die dat zegde, maar maak u niet ongerust: dat sentiment leeft heel breed in de partij.

Pompier Charles

Op voorhand had niemand voorspeld dat het zo zou lopen. De MR van premier Charles Michel: dàt was de grote risicofactor. Maar zie, de enige Franstalige partij in de federale regering is al het hele jaar een toonbeeld van stabiliteit, met Charles Michel als de grote rustbrenger.

Hij kwam meermaals uit de coulissen om zijn partners tot rust aan te manen. Toegegeven het rollebollen ging vaak gewoon voort, maar aan het einde van de rit presenteerde Michel wel een akkoord over de begroting en de taxshift, vaak in alle luwte onderhandeld, op geheime plekken, ver weg van camera’s en microfoons.

Charles Michel over onze klimaatengagementen · 0:39

Charles Michel is ondertussen één van de populairste politici in Vlaanderen. En 69 procent van de Vlaming heeft vertrouwen in zijn regering. Dat is meer dan de score van 55 procent van Vlaams minister-president Geert Bourgeois.

Dat neemt niet weg dat hij ook veel moeilijke momenten kende. Het gekibbel over het klimaat bijvoorbeeld, en de ronduit gênante vertoning op de klimaattop in Parijs, toen hij moest speechen zonder een Belgisch akkoord op zak.

Wat we zelf doen, doen we beter?

Altijd al het motto om bevoegdheden over te hevelen, maar of het ook klopt? Nou, de ruzies in de Vlaamse regering leken verdacht goed op de federale ruzies. Met alweer CD&V tegen de twee andere, N-VA en Open VLD.

Overzicht van het gebakkelei · 3:55

Bijvoorbeeld die over de indexering van de huurprijzen, toen er binnen de Vlaamse regering én met de federale werd gekibbeld. En sommigen aarzelden niet om off the record ronduit smerige zaken over de tegenstand te zeggen.

Hoe zat het ook alweer met Uplace? · 9:27

Maar er werden ook beslissingen genomen. Over de Turteltaks bijvoorbeeld. Of in een dossier dat jarenlang op het schap lag: Uplace. Grote baas Bart Verhaeghe en de zijnen mogen eraan beginnen, leerden we begin december.

Met een heel vreemd schouwspel er bovenop. Open VLD en CD&V kwamen doodleuk verklaren dat ze het dossier wel hebben goedgekeurd, maar anti het shoppingcentrum in Vilvoorde - of moeten we zeggen: belevingscentrum - blijven. Dat ze hopen dat de Raad van State het project onmogelijk maakt door juridische bezwaren.

It's the events, my boy

Op de vraag wat regeringen ten val brengt - zo gaat de overlevering - antwoordde de Britse premier Harold Macmillan halverwege de vorige eeuw: "Events, dear boy, events."

Niet dat deze regering gaat vallen, maar ze werd wel achterhaald door de gebeurtenissen. Over het socio-economische wordt al lang niet meer gesproken nu we een vluchtelingencrisis en een terreurgolf over ons heen krijgen.

Als dat al één voordeel had: het gekibbel van de maanden ervoor verstomde. Zeker, er waren wat meningsverschillen of we de grenzen nu moeten sluiten. En ook wel ergernis toen Jan Jambon kwam melden dat er een aanslag verijdeld was.

Kris Peeters en zijn vrouw kopen beuling · 1:57

De vaststelling blijft echter: de regeringspartijen leken de voorbije weken haast uit één mond te spreken. Dat was een hemelsbreed verschil met het begin van het jaar, toen Kris Peeters met zijn vrouw over de Antwerpse Meir ging flaneren om duidelijk te maken dat die para's van Bart De Wever voor niets nodig waren. En De Wever dat achterbaks noemde.

Theo Francken mocht een glansrol spelen in het vluchtelingendossier, Brussel ging meer dan een week plat, en zonder dat één onvertogen woord viel, keurden de regeringspartijen een pakket antiterreurmaatregelen goed. Voortaan kan voorhechtenis 72 uur duren, of gaat er al een enkelband om bij verdachten die dreigen te radicaliseren.

En de oppositie?

SP.A heeft een moeilijk jaar achter de rug. Na een pijnlijke broedertwist loste John Crombez Bruno Tobback af aan de top van de partij.

John Crombez speecht voor “kameraden en vrienden” · 17:50

Terwijl Groen zich, vooral met Kristof Calvo in de Kamer, uitstekend weet te profileren, is de SP.A volop bezig met de reconversie, na de heftige voorzittersverkiezingen in juni. Crombez wil meer Alexis Tsipras dan Gerhard Schröder zijn, en de partij naar links sturen. Maar voorlopig probeert hij de motor nog aan de praat te krijgen.

De grootste oppositie kwam dit jaar uiteindelijk van de buitenlandse media, die België een failed state noemden.